Entradas

Mostrando las entradas etiquetadas como estremeñu

Palremus estremeñu!

Imagen
L'amiga Melanie , dendi Canadá, mos á susprendíu esti viagi cola abriúra duna corrobla pal estremeñu: Palremus estremeñu! Esta corrobla es abierta: namás ai que escrevil-si al ella pa opinal, contestal i compartil tolo tocanti al estremeñu i a Estremaúra. La fin d'esta corrobla es caraveal en estremeñu paque los que quieran aprendel, puean hazé-lu duna manera libri i palos palrantis d'estremeñu poel espressal-si ena su lengua. Aludial el estremeñu dendi la Redi es algu que siempri amus afiau dendi lo primeru: Belsana , Paseo Virtual , La Güiquipeya , QuiLéxico , Voz de mi tierra , una tupa de bloguis, etc., gastandu de tolos formatus que la Redi mos á premitíu, siempri de baldi i con muchu eshuerçu por parti delos sus criaoris i gestoris. En Palremus estremeñu!  ain  ya  varius temas  abiertus de lingüística, carava general, aprendizagi i coltura ondi, arregru al tema, escrevil lo que  empareji.  Era mestel un sitiu púbricu pal corrobleu de manera...

Endispués d'amol

El amigu Atila, de Beja, mos convida otra ves a oyel cancionis en estremeñu al son dela su quitarra:

Aprendiendu estremeñu dendi El Canadá

Quandu vidi enos mensagis folasterus del Facebook, la suspresa que m’estuvu! Una lingüista d'El Canadá, Melanie, m’escrivió dixendu quién era i que estava a aprendel estremeñu. No es la primel ves que vemus a estrangerus interessaus pola nuestra lengua. El añu passau contactarun comigu dendi una universidá estauniensi por mó de los imperfetus analógicus en estremeñu i muchus delos que leeis el Cúyu sabeis que la Güiquipeya alo primeru tuvu colavoraoris dendi China, Chili, Méxicu i Francia. Sin embargu, esta es la primel ves que una lingüista, estudianti de español, i dendi tan largu s’á enliau a deprendel estremeñu sin más ayúa que las redis socialis i el material que dendi ai añus estamus subiendu en Internet. Enos ratus que pueu, precuru contestá-li las muchas preguntas a tentu el estremeñu, la nuestra música, la nuestra coltura i las nuestras especiis animalis i vegetalis i los nuestrus paissagis. Es una verdaera satisfación sabel de genti que, en estuviendu tan largu, qui...

Retahila palabras de Las Vegas Baxas

Acabu de subil otra retahilina de palabras de pala mi parti. Tiempu á que no subía ná porque esti viagi el trebaju de recadación á estau más despaciosu. Las entrás están ena linia: preferencias por ciertus sufixus (- úo , -miento, -oso, -eo, -ero ), sentíus desconocíus ata el momentu ( descrito, descriví-se, gravá-se, ravioso, barba ) i otras nuevas que no tenía decumentás comu harocha , descruí-se , barbeteà , queximbre o tamborero .  Enos rasgus fonéticus son sobressalientis la ditongación analógica en demuestrà , la epéntesi de yod en diurnio , el rotacismo en comprexo i acomprexá-se i la sonorización en de mp > mb en combarsa . Curiosa es la horma telegrafo , con acentu llanu, que tapocu tenía decumentá. Comu derivacionis dela lengua están las palabras hembrista al lau de machista  (de hembra , antigual de gastal-si la culta feminista ), i la vos requitiquismo que vien del ajetivu requítico . Tamién ei registrau angunas locucionis i frasis comu en vis...

Léssicu de Las Vegas Baxas: Retahila 29-01-12

Acabu de subil una nueva retahila con léssicu estremeñu de Las Vegas Baxas . La retolá de parabras i el gastu que se hazi d'ellas costitúi una parti essencial de tolas lenguas. En el casu l'estremeñu, la situación es compricá, porque ca ves son más las vozis del castellanu que suponin las estremeñas. Formi passan los días, está más difici poel oyel naturalmenti  parabras comu andorina , antigual del común golondrina , compresibli  de ves de compasivo o reponel  por ves de reformar . Estas parabras son las que gastan los mayoris i que los nuevus, por no sabel las generacionis d'entremediu, se quean tamién sin sabé-las i lo que es piol: se quean sina golienda de preguntal qué senifican. Tenemus de dil ahinchonandu essa golienda entre la joventú colos métodus que tengamus a manu i s e passi el testigu dela parabra . Tal ves, alo primeru no divan a gastá-llas, peru ya las conocin. El gastu duna parabra se idrá assentandu quantis que la concencia de comunidá lingüística s'...

Contiesta al señol Salvador Plans

Artículu mandau al diariu HOY por causa de la entrevista que le hizun a A. Salvador Plans sacá en el artículu "Para economía lingüística la que teníamos cuando enviábamos un telegrama" . Comu veu que no dan señas de pubricá-lu, lo pongu vé-l'equí: Preguntado el señor catedrático Antonio Salvador Plans por el tema lingüístico en Extremadura en una entrevista con motivo de su participación en las jornadas sobre el futuro del español en el presente diario el 22 de octubre, calificó al castúo de “manifestación literaria”, afirmó que nadie habla conforme a lo escrito en la Güiquipeya y dividió al extremeño en alto, central y bajo. Como representante del Órgano de Seguimiento y Coordinación del Extremeño y su Cultura, pero sobre todo como filólogo e investigador, he de rebatir dichas declaraciones por tergiversar la realidad lingüística extremeña a día de hoy. En primer lugar, el castúo no se trata de una manifestación literaria, sino del nombre que le dio el poeta Luis...

Gastal las parabras

Unu de los pobremas que aparecin en aprendiendu lenguas sin oyé-las es no sabel cómu se gastan las parabras. Con el estremeñu passa muchu que cogiendu una parabra dun parabreru o d'anguna retahila de la redi o de los dicionarius i enxaretandu assín una tras d'otras mos pareci sel essu estremeñu. Essu no es fallu del que aprendi, sino de quien no alvierti del usu las parabras con exemprus. En envestigandu arreparu ca día mas ena custión del gastu que tienin las parabras. Un dicionariu o un parabreru no da muchus endilgus sobre cómu se usa la parabra, pos namás pon el senificau i angunus endilguis semánticus orientativus. Quasi que nunca tienin exemprus que digan cómu se gastan las parabras, assinque quien no la á oyíu i vai a empreá-la se confundi. Por essi misteriu es que hazin falta muchus mas materialis pa la genti aprendel estremeñu: con parabrerus namás no sirvi. Ai que sabel conjugal los verbus, quándu son medius, quándu transitivus o intransitivus, quál es el ordin dun al...

El Guiju

Imagen
Esta tardi ei estau en El Guiju, mu cerquina de Calçailla. Hui mu templanu i no se via a naidi pola calli con quien echal la carava, ata que endespues de vesital el lugal i echal unas retratauras me llamarun l'atencion tres viejus que andavan sentaus frenti la elésia. Allí m'enreé a palral con tiu Alfredu i tia Maria, una vezina que no pui avrigual el nombri i otrus vezinus que passavan por allí. Echémus mu güena tardi palrandu de la socieá i la educacion, toitu en estremeñu, ata que quandu estava de dil-mi que conocí a Alfredo Córdoba, licenciau i escritol en estremeñu del lugal. M'anduvu dandu angunus endilguis a tentu de la estória del puebru, que de patrás era Guixo, i de l'arquitectura de la ilésia i de la antígua praça. De la estória passémus al estremeñu, andi hizimus güena gavilla pola opinion que tenemus d'esta léngua. Palrémus de bilingüismu i diglóssia, de la ortografia de Gabriel y Galán, de escrevieru de l'aspiracionis, de cómu está mejol dichu cust...

Santibañi el Altu

Imagen
Ayel-tardi anduvi a vél el puebrinu de Santibañi el Altu, al norti del Borbollón, por baju de Torri. Queé el cochi en una praçuela a la entrá del lugal i cona escusa de preguntal por associacionis i tamborilerus m'enlié a palral conos vezinus. Palrémus de Los Santitus, las capeas, la trilla, las jergas de bálagu, las copras que vendian en priegus, los bastardus, los chicorçus i los sahurdonis... por mé de Leopoldu i los sus vezinus que estavan a tomal el frescu al renti el castillu mantuvimus una güena carava, llenas de acuerdus i casus. El estremeñu se conselva mu bien entre la genti mayol: rasgus comus los enperfetus parossítonus i léssicu mu repuliu comu duspues , pendíndia , desgallal o abruzal-si charpican las caravas de los paisanus. Aluspues de la palraera, anduvi a echal unas retratauras al puebru, paque veais tamien los morumentus i paissagis de Santibañi.

Eso así no se dice, se dice...

M'án espubricau ena revista d'educacion Candil un articulinu entitulau "Eso así no se dice, se dice..." en el que palru a tentu de la mala concéncia que ai ena socieá del estremeñu prejisamenti polas correcionis que se hazin en crassi, sin endical al alunu qué es castellanu i qué es estremeñu. Poeis leel el artículu, achuchandu aquí . Está enas páginas 18-19. Esperu que vos gusti, que sea esta otra contribucion a la devulgacion el estremeñu enos meyus i que sirva pa tené-lo tamien en cuenta enas aulas.

Criau el Órgano de Seguimiento y Coordinación del Extremeño y su Cultura

Imagen
Ayel tardi mos ajuntémus a las 18:00 los sócius fundaoris en el CPR Caçris con un ojetivu craru: aproval los estatutus del Órgano de Seguimiento y Coordinación del Extremeño y su Cultura (OSCEC) i escomençal a enfuncional. Retrataura, de gocha pa derecha: Maxi Gutierro, Bienvenido Gutierro, Francisco Duque, Ismael Carmona, Manuel Trinidad, Carlos del Sol, Juan Francisco Reina . Endespues de comental los Estatutus, se votarun i s'aprovarun por unanimiá. Dau essi passu, ya tenemus una basi cona que enlial-mos a trebajal. Angunas de las primeras cosas que se decidió hue apreparal una carta presentacion del Órgano, crial una bitácora de siguimientu i una direcion de correu. Amás, ya s'entangarun los conponentis de las tres comissionis pa dil trebajandu. Pola parti de Cultura se quiel organizal el encuentru cultural del que vos palré ai tiempu i un proyetu pa una revistina; pola de Literatura hazel un corpus de utoris i obras i pola de Léngua envestigal léssicu, morfologia i sint...

El huturu el estremeñu

Imagen
Dimus a hazel una queá el dia 17 Diziembri en Caçris pa tenel un descutíniu a tentu el huturu el estremeñu. Estamus ca qual pa su lau sin sel escapazis de organizal-mos i enlial-mos a trebajal en grupu, de hazel propuestas sérias sobre qué vias tien el estremeñu d'arrecuperal-se, de gastal-se, de normalizal-se. Esti ajuntaeru quandu menus es un escomiençu pa ellu. Agraeçu que vaigan tolos que puean, porque palraremus sobre el porvenil d'esta luenga, ogañu tan mal cudiá polos própius estremeñus i es prejisu cuental cona opinion de tós. Centro Vecinal s/n c/ Abilio Rodríguez Rosillo Caçris Viernis 17 Diziembri 2010 18:00 oras

Cigüeña negra

Imagen
Comu aconteci sempri en estus casus, m'ei atopau con una bitácora en estremeñu landeandu cosas pola Redi. Esta página es una mesturiña temática andi gasta destintas huentis. Política, literatura i luenga s'arrebrujan enos sus deferentis endilguis. Pa quien quiera jechal una guipaina, esti es el atiju . Dende el Cúyu? un vencijón paque acontini sacandu cosinas.

La chalra en La Revista de Miajadas

Tony Alcarria á espubricau oi un articulinu sobri el autu el passau Sábau en La revista de Miajadas . Enclui angunus santus de quandu empençó la comferéncia i parafrasea las parabras el presienti l'associación. Podís leel el articulinu aquina .

Conferéncia a tentu el estremeñu en Mijadas

Imagen
Doi dende aquí las grácias a la Asociación Cultural Pablo Gonzálvez, en especial, al su presienti Bienveniu i a la su família, pol tratu recebiu i atorgalmi esta esperéncia. Tamién agraeçu a los miembrus la associación i algotrus vezinus de Mijadas el poel assestil a la chalrina. Tamién m'alegró muchu la assisténcia Antonio Garrido Correas , el traduziol d' El Prencipinu . La chalra ahiló sin trabancu i a la final s'abrió un debatinu sobri las custionis tratás, andi el púbricu palró, preguntó, hizu osselváncias. Temas comu el polqué essi dispréciu al estremeñu, el desaculagi pol parti las almenistracionis competentis, el pobrema las luengas en España, las destintas variantis ortográficas que se gastan ena literatura aparecierun i se relatarun con ánimu. Mesmu, se mentarun angunas cosinas en estremeñu. Anque el autu no cuentó con mucha propaganda i esta hue tardia (ena mesma tardi mos enteramus de que lo mentavan en un articulinu nel Hoy ), vinun genti bastanti. Comferenci...

Cuaderno de Gramática Extremeña

Imagen
Acabu de subil el archivu PDF con el primel númiru de los Cuadernos de Gramática Extremeña . Estus quaerninus vienin huendu aspécii los artículus que pongu nel Cúyu?, pero aquí están recadaus i nel hormatu en que ya estais acostumbraus. Pa ponel mas faci la devulgación el estremeñu i pa dil alantrandu la Gramática , estus quaerninus precurarán tocal temas pocu conocius, hallauras, normas, ec. a tentu la muestra luenga, comu vengu hiziendu paquí. Quiu asseñalal tamién que estus quaerninus me gustaria que hueran colaborativus. Quien quiera escrevil un articulinu a tentu el estremeñu, puei colaboral. Pa essu mandaimi angún correinu, que vos endilgui eno que huera mestel. Podís descargalvus el primel númiru el CGE achuchandu aquí . Cuaderno de Gramática Extremeña I by Ismael Carmona García is licensed under a Creative Commons Reconocimiento-No comercial-Sin obras derivadas 3.0 España License .

"Gramática sobre l'estremeñu" de la Belsana

Las ventajas la Redi son imfinitas pa poel espubrical cosinas en estremeñu, de baldi i que llegui a un númiru mayol de genti. Esta tardi, enreandu entre las páginas la Biblioteca Virtual de Extremadura (BVE), portal dinu d'alabáncia que tien hechu el amigu Manuel Trinidad, hui a paral a una seición andi se hazi recordança de la revista Belsana . En esta página aparecin artículus enteressentíssimus desta revista, impossibris d'atopal si no huera pol mé de Manuel. Entrevistas a autoris comu Alcón Olivera u Garrido Correas feguran entre essus archivus rescataus. No sabia, hata oi mesmu, que Nicolás Valle Morea, criaol de Belsana tenia escrita en cuya revista una brevi gramática el estremeñu, entitulá Gramática sobre l'estremeñu . Pa poel vela, es mestel que vos registreis enantis de baldi ena Biblioteca, aquí . Asperu que dende el Cúyu se le vaiga diendu mas propaganda a esta gramática, que pa muchus, encluyéndumi a mí comu podís vel, andava emfochá i enculta, no hizién...