Entradas

El estremeñu en El Guiju

En el puebrinu d' El Guiju , mu cerquina de Coria, la conservación del estremeñu entre los hablantis nativus es bastanti buena. Acabu de subil-vus una grabación que da fiel testimoñu de que el estremeñu se tien comu lengua vernácula entre los propius estremeñus con tolos rasgus que los dialectólogus dizin que no es capás de tené-lus en un mesmu hablanti. Ena grabación participan tres viejinus, unu de 88 (el ombri) i dos mujeris. La que mas habla tien 69 añus. Comu curiosidá pa los que categorizan al estremeñu de español, se puein oyel cosas comu "barré-llu", "ruiu", "dambus", "piejus", un gerundiu "traxiendu", etc., parabras toas ellas dialectales del castellanu (!). Grabacionis comu estas son la mejol preva de que el estremeñu se habla, que sus origin son leonesis i de que á de acontinal hablandu-si entre la genti nueva cona mesma involtura cona que palran los agüelus. Con esta grabación do mejol contiesta al professol Salvador de ...

Contiesta al señol Salvador Plans

Artículu mandau al diariu HOY por causa de la entrevista que le hizun a A. Salvador Plans sacá en el artículu "Para economía lingüística la que teníamos cuando enviábamos un telegrama" . Comu veu que no dan señas de pubricá-lu, lo pongu vé-l'equí: Preguntado el señor catedrático Antonio Salvador Plans por el tema lingüístico en Extremadura en una entrevista con motivo de su participación en las jornadas sobre el futuro del español en el presente diario el 22 de octubre, calificó al castúo de “manifestación literaria”, afirmó que nadie habla conforme a lo escrito en la Güiquipeya y dividió al extremeño en alto, central y bajo. Como representante del Órgano de Seguimiento y Coordinación del Extremeño y su Cultura, pero sobre todo como filólogo e investigador, he de rebatir dichas declaraciones por tergiversar la realidad lingüística extremeña a día de hoy. En primer lugar, el castúo no se trata de una manifestación literaria, sino del nombre que le dio el poeta Luis...

Gastal las parabras

Unu de los pobremas que aparecin en aprendiendu lenguas sin oyé-las es no sabel cómu se gastan las parabras. Con el estremeñu passa muchu que cogiendu una parabra dun parabreru o d'anguna retahila de la redi o de los dicionarius i enxaretandu assín una tras d'otras mos pareci sel essu estremeñu. Essu no es fallu del que aprendi, sino de quien no alvierti del usu las parabras con exemprus. En envestigandu arreparu ca día mas ena custión del gastu que tienin las parabras. Un dicionariu o un parabreru no da muchus endilgus sobre cómu se usa la parabra, pos namás pon el senificau i angunus endilguis semánticus orientativus. Quasi que nunca tienin exemprus que digan cómu se gastan las parabras, assinque quien no la á oyíu i vai a empreá-la se confundi. Por essi misteriu es que hazin falta muchus mas materialis pa la genti aprendel estremeñu: con parabrerus namás no sirvi. Ai que sabel conjugal los verbus, quándu son medius, quándu transitivus o intransitivus, quál es el ordin dun al...

Anhinojo folk en Tarataña

Unas cancioninas del nuevu discu de Anhinojo folk pusun en el pograma Tarataña , de RTVE. Poeís oyé-las aquina .

La gajá del jurréu

Imagen
El amigu Cruz Díaz, de Pescueça, á hechu una paginina en estremeñu: La gajá del jurréu . En ella quiel dil pusiendu tolas poesías que va hiziendu en estremeñu. Dende aquí, muchu ánimu i que rehunda el escrivieru! Poeis vél la página achuchandu aquina .

Retahila 15-09-11

Nueva retahila de parabras de Las Vegas Bajas. Poeis vé-llas aquina .

Los Inojalis

Imagen
Me dixu José María, de Anhinojo Folk, que ya tenían el discu de Cantaris de trasantiel sacau. Le respondí: "Pos, mira, si estás en el puebru vo a por él i de passu m'enseñas el lugal". Tenía que ajorral de Coria, assinque poquinu costava desvial-si una mijina en cruzandu Taju pa dil a Los Inojalis. José María me hizu de ciceroni. Dendi aquí, muchas gracias. Descarecía lo que es la arquitectura dela parti nueva porque está bastanti remoceá pa comu él lo conoció, mos huimus pala parti vieja, andi judíus, cristianus i musulmanis quearun la su huélliga más presentera. Escúu a la entrá Enque enos rétulus, endicaoris i mesmu cancionis apareça el nombri de "Hinojal", los garrovillanus dixun de siempri alas tierras andi está alevantau el puebru "Los Inojalis", topónimu mas antiguu i que ya apenas quea entre los vezinus del lugal. La prenunciacion moerna i el propiu nombri no tien ná que vél, pos dizin ya Inojal , antigual de Los Inojalis . Prencipiandu ...

Retahila 11-09-11

Otra retahila del léssicu Las Vegas Bajas. Poeis vé-llu aquina .

Retahila 09-09-11

Ei puestu una nueva retahila parabras en Las Vegas Bajas . Poeis vé-llas aquina .

Pescueça

Imagen
"Si pasas por Pescueza, viajero amigo, recorre el silencio rumoroso de sus calles, escucha el trino de sus pájaros, respira el aire puro de sus tardes, bebe del agua cristalina de sus fuentes, contempla la belleza sonora de sus paisajes. Si pasas por Pescueza, viajero amigo, disfruta de los entornos naturales de su río, camina bajo el palio vegetal de sus encinas, refréscate en la generosa corriente de sus arroyos, pasea por sus veredas y caminos. Si pasas por Pescueza, viajero amigo, descubre la vetusta nave de su Iglesia y el barroco dorado de su Retablo, visita la pizarra antigua de su Barrio Viejo, camina, libre, por las aromadas vegas de su Rivera. Si en el transcurso de tu senda, viajero amigo, pasas por este pueblo sencillo, lleno de pequeñas historias cotidianas, comparte la alegría familiar de sus fiestas y acepta la hospitalidad y la humilde sencillez de su gente." Con estas parabras de Crus Días , apuntás ena praça’l puebru le se da la bienvenía a Pescueça ...

Calçaílla

Imagen
Esta mañana, comu el pran previstu de vesital a Olguera i Riulobus se eschangó, decidí dil pa Calçaílla, que es un puebru que siempri cai de passu, pero en el que entovía vía parau: oi hui aposimenti allí. Á de sel un lugal mu antiguu, cuandu menus de pobracion de mu patrás, porque cerquina ain restus de assentamientus celtas. En verdá, tola parti esta a renti de Alagón está enllena de las huélligas los celtas, pero, comu muchas vezis aconteci en esta Estremaúra desatenta, están encultás i aburrías. Hazi unus mesinus vos palré del assentamientu del castru de Pescueça comu ejempru de los nuestra estoria desassajá. Pos, vé-la í, Calçaílla o cuandu menus enas sus tierras uvu de conocel celtas i romanus. De los romanus semus mas ciertus, porque entovía se conselvan angunus cachinus de la vía romana que diva al norti, la anombrá comu Vía Dalmacia, pa la parti El Sierru, mas que ná. Por mó desta calçá, le vien dau el nombri al puebru. Parti vieja Calçaílla Ogañu, diendu pola EX-204, a...